Verktakar innan FÍH: svona skilar þú iðgjöldum til BHM

Leiðbeiningar fyrir félagsmenn FÍH sem starfa sem verktakar (sjálfstætt starfandi) og þurfa að skila félagsgjöldum og sjóðagjöldum í gegnum rafrænt iðgjaldaform BHM.

Ert þú verktaki en ekki launþegi? Þá skilar þú sjálfur iðgjöldum af eigin starfi, rétt eins og launagreiðandi myndi annars gera fyrir þig. Fyrst þarftu að finna út hvaða upphæð telst „laun" hjá þér. Síðan skráir þú þá upphæð á formið hjá BHM, undir stéttarfélaginu Félag íslenskra hljómlistarmanna.

1. Fyrsta skref: finndu reiknað endurgjald þitt

Verktakatekjur eru ekki það sama og laun. Þegar þú vinnur sjálfstætt átt þú samkvæmt lögum að reikna þér mánaðarlegt endurgjald, það er sú upphæð sem þú hefðir fengið greidda í laun ef einhver annar hefði ráðið þig í sambærilegt starf. Þessi upphæð er grunnurinn sem iðgjöldin reiknast af, ekki heildarveltan þín eða heildarreikningsupphæðin sem þú sendir út.

Skatturinn gefur út lágmarksviðmið fyrir reiknað endurgjald, mismunandi eftir starfsstétt og umfangi rekstrarins. Tónlistarmenn og aðrir listamenn falla undir flokk C (fjölmiðlun, listamenn, skemmtikraftar). Algengasti undirflokkurinn fyrir hljóðfæraleikara sem starfa einir án aðstoðarfólks er:

Viðmiðunarflokkur reiknaðs endurgjalds fyrir 2026 (heimild: Skatturinn)
FlokkurÁ við umLágmark á mánuði
C(6)Einyrki, starfar einn án aðkeypts vinnuframlags795.000 kr.
C(9)Nýstofnuð starfsemi, fyrsta starfsár709.000 kr.

Reiknað endurgjald má aldrei vera lægra en þessi lágmörk. Undantekning er ef þú ert einnig í öðru föstu launuðu starfi samhliða verktakastarfinu, þá er í ákveðnum tilvikum heimilt að lækka viðmiðunina. Reglurnar um slíka lækkun eru sérstakar og upphæðirnar breytast árlega, svo staðfestu alltaf rétta flokkun og upphæð hjá Skattinum eða skrifstofu FÍH áður en þú skilar iðgjöldum, sérstaklega ef þitt tilvik er ekki dæmigert fyrir einyrkja.

2. Annað skref: fylltu út formið hjá BHM

Farðu inn á rafrænt iðgjaldaform BHM og fylltu út í þessari röð:

  1. Skráðu kennitölu launagreiðanda og netfang efst á síðunni. Kvittun fyrir greiðslunni berst á þetta netfang. Ert þú með eigið félag (t.d. ehf.) sem sér um reksturinn? Þá er þetta kennitala félagsins, því félagið telst launagreiðandinn, ekki þín eigin kennitala.
  2. Veldu Félag íslenskra hljómlistarmanna í fellilistanum „Veldu stéttarfélag".
  3. Veldu réttan mánuð undir „Tímabil".
  4. Skráðu þína eigin kennitölu aftur, í línunni fyrir „Launþegi", jafnvel þótt þú hafir skráð kennitölu félagsins í fyrsta skrefi.
  5. Skráðu reiknaða endurgjaldið þitt úr fyrsta skrefi í bæði Dagvinnulaun og Heildarlaun, sömu upphæð í báða reiti. Formið gerir sjálft ráð fyrir þessu hjá sjálfstætt starfandi.

Hvaða reiti á að haka við

Fyrir ofan hvern sjóð er hak sem ræður því hvort iðgjald í þann sjóð fylgi með í skilunum. Formið hakar sjálfgefið við fleiri sjóði en verktakar FÍH eiga í raun að greiða í, svo farðu yfir hvern reit:

Viljir þú engu að síður greiða í Starfsmenntunarsjóð BHM eða Starfsþróunarsetur getur þú haft samband við BHM til að fá upplýsingar um það.

Athugið: Fagörorkutrygging er valkvæð

Reiturinn fyrir Fagörorkutryggingu er líka hakaður sjálfgefið, en hann á aðeins við þá sem hafa sérstaklega sótt um þessa tryggingu hjá skrifstofu FÍH. Iðgjaldið er föst upphæð, 8.093 kr á mánuði, óháð tekjum. Hafir þú ekki sótt um trygginguna skaltu taka hakið af þessum reit áður en þú sendir formið, annars greiðir þú fyrir hana að ástæðulausu. Viljir þú sækja um trygginguna skaltu hafa samband við skrifstofu FÍH á fih@fih.is eða í síma 588 8255.

Svona lítur útfyllt formið út

Dæmið hér fyrir neðan sýnir hvernig launþegataflan á forminu á að líta út fyrir verktaka, miðað við 795.000 kr reiknað endurgjald. Kennitalan er uppspuni. Upphæðirnar eru sóttar beint úr reiknivél BHM.

Kt. Dag­vinnu­laun Heildar­laun Félags­gjöld Orlofs­sjóður Sjúkra­sjóður Starfs­menntunar­sjóður Starfs­þróunar­setur Endur­menntunar­sjóður FÍH Fag­örorku­trygging
alltaf með
láttu standa
láttu standa
taktu af
taktu af
taktu af
taktu af *
0101903049 795.000 795.000 9.540 1.988 7.950
Heildargreiðsla samkvæmt skilagrein 19.478 kr.

Reitirnir fyrir Starfsmenntunarsjóð, Starfsþróunarsetur, Endurmenntunarsjóð FÍH og Fagörorkutryggingu eru skildir eftir auðir, því hakið er tekið af þeim. * Fagörorkutrygging er þó undantekning, sjá aðvörunina hér fyrir ofan: hafir þú sótt um hana sérstaklega á hakið að standa og upphæðin 8.093 kr að fylgja með.

3. Reikningsdæmi

Miðað við lágmark flokks C(6), 795.000 kr í reiknað endurgjald á mánuði, reiknast dæmið svona. Upphæðirnar eru sóttar beint úr reiknivél BHM og námundaðar að næstu krónu.

Dæmi: reiknað endurgjald 795.000 kr á mánuði
SjóðurHlutfallReiknast afUpphæð
Félagssjóður1,2%Heildarlaunum9.540 kr.
Sjúkrasjóður1,0%Heildarlaunum7.950 kr.
Orlofssjóður0,25%Heildarlaunum1.988 kr.
Endurmenntunarsjóður FÍH–Ekki greitt af verktökum0 kr.
Fagörorkutryggingföst upphæðAðeins ef sótt er um0 kr.
Samtals19.478 kr.

Endurmenntunarsjóður FÍH er sýndur með 0 kr. hér, því FÍH hefur ekki samið um þann sjóð fyrir verktaka, þótt formið haki sjálfgefið við hann. Fagörorkutrygging er líka sýnd með 0 kr., því hún reiknast aðeins hjá þeim sem hafa sérstaklega sótt um hana hjá skrifstofu FÍH, sjá aðvörun í öðru skrefi. Sækir þú um Fagörorkutryggingu bætast 8.093 kr við heildargreiðsluna. Starfsmenntunarsjóður BHM og Starfsþróunarsetur eru ekki í þessu dæmi, því FÍH hefur ekki samið um þá fyrir verktaka þótt formið haki sjálfgefið við þá. Prósentutölurnar sjálfar eru sértækar fyrir FÍH og geta breyst. Þær eru sóttar beint úr reiknivél BHM á þeim degi sem þessar leiðbeiningar voru unnar, ekki af eldra efni á fih.is.

4. Í stuttu máli

  1. Finndu mánaðarlegt reiknað endurgjald samkvæmt viðmiðunarflokki Skattsins, oftast 795.000 kr á mánuði fyrir einyrkja (flokkur C6) árið 2026.
  2. Skráðu kennitölu launagreiðanda, þína eigin eða félagsins ef þú ert með eigið félag og veldu Félag íslenskra hljómlistarmanna og réttan mánuð.
  3. Skráðu þína eigin kennitölu sem launþega og settu reiknaða endurgjaldið í bæði Dagvinnulaun og Heildarlaun.
  4. Láttu sjálfgefnu hökin standa fyrir Félagsgjöld, Orlofssjóð og Sjúkrasjóð.
  5. Taktu hakið af Starfsmenntunarsjóði BHM, Starfsþróunarsetri og Endurmenntunarsjóði FÍH og af Fagörorkutryggingu nema þú hafir sérstaklega sótt um hana.
  6. Sendu formið, kvittun berst á netfangið sem þú slóst inn.

Þessar leiðbeiningar eru til hjálpar og koma ekki í stað ráðgjafar frá Skattinum eða skrifstofu FÍH. Viðmiðunarfjárhæðir reiknaðs endurgjalds breytast árlega og hlutföll sjóðagjalda geta breyst milli ára. Hafir þú vafa um þitt tilvik, sérstaklega ef þú ert einnig í öðru starfi samhliða eða ert í fyrsta starfsári í rekstri, hafðu samband við skrifstofu FÍH á fih@fih.is eða í síma 588 8255.